انجمن شرکت های مشاور سرمایه گذاری و نظارت طرح ها

سرنوشت اقتصاد انرژی در پساکرونا (بخش پایانی)

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

دکتر رضا پدیدار

رییس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران

روز گذشته در شماره نخست این نوشتار به پیش‌بینی‌های جدید و متفاوت درباره آینده اقتصاد جهان اشاره کردیم که باتوجه به موفقیت‌ در کشف واکسن کرونا و شروع واکسیناسیون ایجاد شده‌ است.

در حقیقت آغاز درمان و کنترل پاندمی کرونا موجب شده چشم‌انداز صنایع مختلف پساکرونا با نگاه دیگری ترسیم شود. گزارش‌های مراکز علمی باتوجه به احتمال کنترل شیوع مهمان ناخوانده، از رشد اقتصادی جهان در افق سال ۲۰۲۲ و فصل چهارم آن سخن می‌گویند که به بیش از ۶ درصد خواهد رسید؛ عدد قابل‌توجهی که ابعاد دیگری از اقتصاد جهان را نمایان می‌سازد.

از طرفی انرژی که به‌عنوان موتور رشد اقتصادی جهان در دهه‌های گذشته همواره حرف اول را می‌زد، دیگر موتور رشد اقتصادی در جهان پساکرونا نخواهد بود. هرچند پیش‌بینی‌ها همچنان از بهبود سریع شرایط تمام فعالیت‌های صنعتی و اقتصادی حکایت دارد اما روند بهبود دیگر با تکیه صرف بر انرژی نخواهد بود. برخلاف بحران مالی ۲۰۰۸ میلادی که بسیاری از صنایع تا مرز ورشکستگی حرکت کردند، در دنیای پساکرونا پیش‌بینی‌ها از بهبود صنایع تاثیرپذیر از پاندمی کرونا حکایت دارد.

همچنین در زمینه نقش اقتصاد انرژی در سایر صنایع اثر‌گذار در جهان باید گفت صنعت خودرو در آستانه یک تحول جدی است. ظهور اتومبیل‌های برقی و هیبریدی موجب شده صنعت خودرو در آستانه تحول جدی قرار گیرد. براساس آمارهای موجود تعداد اتومبیل‌های جهان با مصرف سوخت‌های فسیلی بیش از ۷۵۰ میلیون دستگاه است که نزدیک یک سوم آن در حوزه امریکای شمالی قرار دارد. باتوجه به میانگین مصرف سوخت خودروها در جهان که معادل ۷ لیتر در هر صد کیلومتر تخمین زده می‌شود و نیز با رعایت تامین سایر نیازهای جهانی به این‌گونه سوخت‌ها، مصرف نفت خام از ۸۵ میلیون بشکه فعلی در روز به ۹۲ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۱ میلادی و نیز به ۹۸ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۲ خواهد رسید.

برپایه مطالعات صورت گرفته و نیز رفع بحران کرونایی ظرف حداکثر 2 سال آتی، پیش‌بینی کارشناسان در موسسه وود مکنزی ناظر بر مصرف ۱۰۷ میلیون بشکه نفت در جهان خواهد بود. در ادامه این گزارش اتحادیه اروپا از هم‌اکنون بودجه ۷۵۰ میلیارد یورویی را برای حمایت از حمل‌ونقل سبز آماده کرده و انتخاب جو بایدن در امریکا هم این روند را تسریع خواهد کرد. گزارش گروه اقتصادی آکسفورد تاکید دارد سال ۲۰۲۱ میلادی، سال جهش سریع جهان در تولید خودروهای الکتریکی و هیبریدی و رشد سهم بازار آنها از ۱۱ درصد به ۱۷ درصد خواهد بود. این موضوع در حدی جدی است که کل زنجیره تامین صنعت خودروسازی در معرض تغییر قرار خواهد گرفت. در واقع این گزارش تاکید دارد صنعت خودرو‌سازی در فصل‌های سوم و چهارم سال آینده دوباره به رونق و رشد مثبت برمی‌گردد و در افق فصل چهارم ۲۰۲۲ میلادی رشدی ورای ۷ درصد را تجربه خواهد کرد. این بازگشت سریع ناشی از رشد شدید تولید و مصرف خودروهای برقی است که جغرافیای خودرو‌سازی در جهان را دگرگون می‌کند.

کلام آخر اینکه باید گفت تولید نفت و در سطح گسترده حوزه انرژی را نمی‌توان با فشار دادن یک دکمه متوقف کرد یا از سر گرفت. هر دو اینها نیازمند حجم بالای سرمایه است. به زبان دیگر هر دوی این فرآیند‌ها ممکن است به میادین و زیرساخت‌های نفتی موجود صدمه بزند. این امر به‌نوبه خود می‌تواند به بروز وقفه‌های طولانی مدت بینجامد؛ آنهم قبل از آنکه تولید‌کنندگان بتوانند به سطح تولید قبل از تعطیلی بازگردند. فقدان سرمایه‌گذاری به‌ویژه در حوزه انرژی چالش‌برانگیز است. هنگامی که قیمت‌ها تا این حد افت می‌کنند، سرمایه‌‌گذاری‌ها نیز به سمت تولیدات جدید خواهد رفت.

به‌علاوه پایداری نرخ پایین نفت ممکن است موجب بی‌ثباتی در کشورهای عمده تولید‌کننده شود و بر توانایی آنها در زمینه احیای سطوح پیشین تولید نفت تاثیر بگذارد.
کارشناسان حوزه انرژی پیش‌بینی می‌کنند افزایش نرخ نفت و تقاضا برای نفت و سایر فرآورده‌های حوزه انرژی در بدو امر به‌صورت تدریجی اتفاق خواهد افتاد؛ به‌طوری که به احتمال زیاد، در مراحل نخست عبور از دوران قرنطینه و واکسن، از نفت ذخیره شده استفاده خواهد شد و نرخ همچنان پایین خواهد ماند، اما قیمت‌های پایین ناشی از همه‌گیری نیز به بهبود اقتصادی کمک خواهد کرد.

پس از احیای نهایی تقاضا برای نفت، نرخ این ماده حیاتی می‌تواند اوج بگیرد. با این‌ حال، درحال‌حاضر نرخ پایین نفت برای امریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین تولید‌کننده نفت دنیا هم خوب و هم بد است. دولت امریکا به‌نظر به‌دنبال تقویت نرخ و افزایش تولید نفت است، اما نرخ طلای سیاه در آینده نزدیک بالا خواهد رفت و دلیل آن هم اخلال در روند تولید به واسطه تعطیلی کنونی میادین نفتی خواهد بود.

منبع: روزنامه صمت

معرفی انجمن تاریخچه :

دست اندرکاران نظام مهندسی و مشاوره در امر سرمایه گذاری های توسعه ای از سالها قبل ، خلاء وجود تشکلی را جهت سامان دادن به امور مشترک واحدهای خود احـــساس می نمودند . پیش...

تمامی حقوق این سایت متعلق به انجمن مسئولیت اجتماعی شرکت های ایران می باشد. © ٢۰١٧-٢۰١٩

Search